وروستي

به سوی شهری سبز و با صفا

Welcome to Quransunnat.com Website به سوی شهری سبز و با صفا

به سوی شهری سبز و با صفا

اهمیت نهال شانی و ایجاد سرسبزی در اسلام چقدر است؟ و تا چه حد مایه ی رضایت پروردگار می شود؟ و چه برکاتی در آن نهفته است؟ و ما در زندگی خود چقدر به سرسبزی احتیاج داریم؟ و در آستانه ی این فصل بهار چه مسؤولیتی متوجه ماست؟.و سوالاتی از این دست که در این مقاله به توفیق خداوند به شرح زیر آنها را به بحث می گیریم

محیط سبز، رحمت الله است
الله پاک می فرماید: «فَانظُرْ إِلَى آثَارِ رَحْمَةِ اللَّهِ كَيْفَ يُحْيِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا إِنَّ ذَلِكَ لَمُحْيِي الْمَوْتَى وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِير« (روم:50)
( به آثار رحمت الهي[در بهاران] بنگر كه چگونه زمين را پس از مردنش زنده مي‌كند. یقیناً همین [خدای مقتدر] زنده کننده ی مردگان است و او بر همه چيز توانا است)‏

شهر سبز، نعمت الله برای قوم سبأ
(اللهِ پاک شهر سبز را نعمت خود برشمرده است)
«لَقَدْ كَانَ لِسَبَإٍ فِي مَسْكَنِهِمْ آيَةٌ جَنَّتَانِ عَن يَمِينٍ وَشِمَالٍ كُلُوا مِن رِّزْقِ رَبِّكُمْ وَاشْكُرُوا لَهُ بَلْدَةٌ طَيِّبَةٌ وَرَبٌّ غَفُورٌ فَأَعْرَضُوا فَأَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ سَيْلَ الْعَرِمِ ذَالِكَ جَزَيْنَاهُم بِمَا كَفَرُوا وَهَلْ نُجَازِي إِلَّا الْكَفُورَ« [سورة سبا/15-17]
(برای قوم سبا در محل سکونتشان نشانه‌ای [از قدرت الهی] بود: دو باغ [بزرگ و گسترده] از راست و چپ [رودخانه عظیم با میوه‌های فراوان؛ و به آنها گفتیم:] از روزی پروردگارتان بخورید و شکر او را بجا آورید؛ شهری است پاک و پاکیزه، و پروردگاری آمرزنده امّا آنها [از خدا] روی‌گردان شدند، و ما سیل ویرانگر را بر آنان فرستادیم و این کیفر را بخاطر کفرانشان به آنها دادیم؛ و آیا جز کفران کننده را کیفر می‌دهیم؟! )NehalShani-article
محیط زیست در کشور عزیز ما در طی سه دهه جنگ و در نتیجه ی استفاده منفی از ماشین آلات و… سخت آسیب دیده است و در حالی که روزگاری سبز و شاداب و باطراوت بود دیگر کم کم به دیاری خشک، پر دود و غبار مبدل شده و فضای تیره و تاری بر آن خیمه انداخته و مردم ما را به

امراض گوناگونی گرفتار و به گفته مراجع طبی و متخصصان صحی، باعث مرگ و میر زیادی –به خصوص در بین اطفال- گردیده است
البته دست تقدیر الهی راه حل این مشکل را برای ما مهیا ساخته است، چنان که قدرت الهی گیاهان و سبزیجات را طوری خلق کرده است که به شکل طبیعی گاز سمی کاربن دای اکساید« را جذب می نمایند و آن را به اکسیجن (که همان هوای صاف و پاکیزه است) مبدل ساخته و چون فلتری، فضای آلوده زندگی ما را تصفیه می سازند

از همین رو دین مبارک ما که در پی حل مشکلات و تامین سعادت انسان است، در هزار و چهار صد سال قبل با عزم و جدیت ما را بر کاشت گیاهان و نباتات و ایجاد فضای سبز تشویق و ترغیب کرده است و به راستی این خودش یکی از شگفتی های آیین برحق ما است. پس الآن که در آستانه فصل بهار قرار داریم، چه زیباست تا به این بخش از تعالیم اسلام دقت کرده و آستین همت برای عملی کردن آنها بر زنیم. به راستی این امر در اسلام چنان با اهمیت عنوان شده است که اگر به درستی مردم ما آن را درک می کردند، حتماً صحن خانه، کوچه، شهر و ده شان را به باغ و بوستان تبدیل می کردند، اینک به شماری از توصیه های رسول الله صلی الله علیه و سلم به طور فشرده در این باره توجه نمایید
مشغولیت به سرسبزی، لهو نیست

امام احمد در مُسند خویش نقل می کند که در دمشق مردی از کنار ابی درداء رضی الله عنه (یکی ازاصحاب پیامبر) گذشت؛ در حالی که وی مشغول غرس نهال بود، گفت: »آیا تو که صحابه ی پیامبر صلی الله علیه و سلم هستی، به غرس نهال می پردازی؟ ابودرداء رضی الله عنه در جوابش گفت: »بر ملامتی من عجله مکن! از پیامبر صلی الله علیه و سلم شنیدم که می فرمودند: «مَنْ غَرَسَ غَرْسًا لَمْ يَأْكُلْ مِنْهُ آدَمِيٌّ وَلَا خَلْقٌ مِنْ خَلْقِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ إِلَّا كَانَ لَهُ صَدَقَةً«
(کسی که نهالی می کارد، هر چه از آن، آدمی و یا مخلوقی از مخلوقات خدا بخورد، برایش صدقه محسوب خواهد شد)
پاداش سرسبزی به مثل صدقه بزرگ است

امام بخاری از پیامبر اکرم صلی الله علیه و سلم روایت می کند که فرمودند: «مَا مِنْ مُسْلِمٍ يَغْرِسُ غَرْسًا أَوْ يَزْرَعُ زَرْعًا فَيَأْكُلُ مِنْهُ طَيْرٌ أَوْ إِنْسَانٌ أَوْ بَهِيمَةٌ إِلاَّ كَانَتْ لَهُ الصَّدَقَةُ
(هیچ مسلمانی، نهالی غرس و یا زرعی ایجاد نمی کند که پرنده یا انسان یا حیوانی از آن بخورد، مگر این که برایش پاداش صدقه داده می شود)
به شمار هر دانه ی محصول، ثواب حاصل می شود

امام طبرانی به روایت ابوایوب انصاری رضی الله عنه از پیامبر صلی الله علیه و سلم نقل می کند که فرمودند: «مَنْ يَغْرِسْ غَرْسًا، كَتَبَ اللَّهُ لَهُ مِنَ الأَجْرِ بِقَدْرِ مَا يَخْرُجُ مِنْ ثَمَرِ ذَلِكَ الْغِرَاسِ«
(هر کس نهالی را غرس کند، به اندازه ی ثمری که از آن نهال به بار می آید، خداوند به وی اجر و پاداش می بخشد)
حتی اگر دزد و یا حیوانات درنده بخورند هم از ثواب کارنده کم نمی شود
امام بیهقی به نقل از جابر رضی الله عنه از پیامبر صلی الله علیه و سلم روایت می کند که فرمودند: «ما من مسلم يغرس غرسا إلا كان له صدقة بما أكل منه وما سرق منه وما أكلت الطير منه وما أكلت الوحوش منه أو قال السباع«
(هیچ مسلمانی نیست که نهالی غرس کند مگر این که هر چه از آن خورده و یا دزدی شود و یا پرنده و یا حیوانات وحشی و درنده از آن بخورند، همه برایش صدقه محسوب خواهد شد

ثواب سرسبزی تا قیامت پایان نمی یابد
امام مسلم در صحیح خود از آن حضرت (ص) نقل می کند که فرمودند: «فَلاَ يَغْرِسُ المُسْلِمُ غَرْسًا فَيَأْكُلَ مِنْهُ إنْسَانٌ وَلاَ دَابَّةٌ وَلاَ طَيْرٌ إلاَّ كَانَ لَهُ صَدَقة إِلَى يَومِ القِيَامةِ«
(مسلمان، نهالی را نمی کارد که انسان یا حیوان و یا پرنده ای از آن تناول کند، مگر این که تا روز قیامت برای وی صدقه محسوب خواهد شد)
گذشتگان برای ما کاشتند و ما برای آیندگان می کاریم

حضرت ابودردا رضی الله عنه در آخر عمر باری در حین کاشتن درخت جوز (چهارمغز) مورد اعتراض فردی قرار گرفت که گویا او مرگ را از یاد برده و به طول عمر امید بسته است زیرا نهال جوز سالها وقت می گیرد تا به بَر رسد، وی در جوابش چیزی گفت که جاودانه شد: گفت: »دیگران کاشتند و ما خوردیم و ما می کاریم تا دیگران بخورند

آیا در کسب این فضایل زنان هم سهم گرفته می توانند؟
در مسند بزار حدیثی به روایت حضرت انس رضی الله عنه می خوانیم بدین شرح: «أَن رَسولَ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيه وَسَلَّم دَخَلَ عَلَى أُمِّ مُبَشّرٍ وَقَدْ غَرَسَتْ غَرْسًا فَقَالَ: مَا مِنْ مُسْلِمٍ يَغْرِسُ غَرْسًا، أَوْ يَزْرَعُ زَرْعًا فَيَأْكُلُ مِنْهُ طَائِرٌ، أَوْ دَابَّةٌ، أَوْ إِنْسَانٌ إلاَّ كَانَ لَهُ فِيهِ أَجْرٌ« (پیامبر صلی الله علیه و سلم بعد از ورود به خانه ی یکی از زنان صحابه به نام »ام مبشر« دیدند که نهالی غرس کرده است؛ فرمودند: هیچ مسلمانی نیست که نهالی را غرس کند و یا کشتی را به وجود آورد که از آن، پرنده یا حیوان و یا انسانی بخورد، مگر این که در بدل آن، برای وی مزد و ثواب حاصل می شود.)

نکاتی آموزنده از احادیث بالا
یقیناً این احادیث گهربار، نکات مهمی را افاده می کند که یک مسلمان صاحب دل، از آن به وجد می آید، چنان چه مهم ترین آن ها به قرار زیر است
ایجاد سرسبزی، به مثل »صدقه« که یک عمل بزرگ ایمانی است، با ارزش و موجب تقرب به خداوند جل جلاله است

این امر، باقیات الصالحاتی است که می تواند انسان مومن، سال ها و حتی ده ها سال ثواب آن را برای خود مستمر و دوامدار بسازد تا آن جا که اگر وی بمیرد، بعد از مرگش تا سال های سال، پاداش این عمل در قبرش و بلکه تاقیامت به وی برسد

کاشت نهال و ایجاد سرسبزی، عمل صالحی است که فواید آن نه تنها برای نسل ما، بل برای نسل های بعدی و تا قیامت می تواند بماند، از همین رو، در حدیث مبارک گفته شده است که ثواب آن تا قیامت به صاحب وی می رسد

در ایجاد فضای سبز، هم باید به درخت توجه شود و هم به کاشت گیاه و دیگر محصولات زراعتی

سرسبزی منفعتی است که هیج زیانی در آن نیست تا آنجا که حتی اگر عناصر شروری از انسان ها یا حیوانات، مانند: دزد و درنده، از آن استفاده کنند، باز هم ثواب آن به کسی که آن را ایجاد کرده است، می رسد

مسلمان نباید تنها به فکر خویش باشد؛ بلکه باید به نفع سایر انسان ها و نسل های آینده هم بیندیشد و حتی از یک مسلمان توقع می رود که احساس خدمت به حیوانات و پرندگان را هم در سر داشته و آن چه از دست وی بر می آید در برابر ایشان کوتاهی نکند

نهال و سرسبزی چه مثمر باشد و یا غیر مثمر با ارزش است، و اگر در حدیث از منفعت »خوردن« به طور خاص یاد شده است، زیرا نوع مثمر آن علاوه بر سبز نمودن فضا، تامین کننده ی برخی نیازهای انسانی است از این رو، کاشت مثمر آن با اهمیت تر است

صحابه ی پیامبر صلی الله علیه و سلم به ایجاد سرسبزی و نگهداری آن بها می دادند، و به کسانی که گمان می کردند این عمل به معنای حرص به دنیا و غفلت از آخرت است، به زبان حدیث صحبت کرده و کجی های اندیشه ی شان را درمان می کردند

نهال شانی و سرسبزی تنها یک کار مردانه نیست، بلکه زنان مومن نیز می توانند –و بلکه مورد تشویق دین قرار گرفته اند- تا در سهم خود قبای سبز بدوزند و طبیعت الهی را با کسوت هنرمندانه ی خویش بیشتر از پیش بیارایند

حکومت مردان در یک کشور اسلامی که در اصل امر، قرار بوده است تا جانشینان خوبی برای پیامبر صلی الله علیه و سلم باشند، می باید با اقتدا به ایشان، فرهنگ ایجاد فضای سبز و تقدیر از زارعین و کشت کاران را در جامعه رونق داده و با تمام قوت از آن حمایه کنند؛ چیزی که متأسفانه در کشور ما به شدت مورد بی مهری قرار گرفته است

تاجران و زمین داران ما اگر می خواهند به خداوند تقرب حاصل کرده و نام و آثار خیری از خود در تاریخ به جا گزارند، می باید این هدف بزرگ را در سرمایه گزاری در جهت سبز ساختن فضای کشور و رشد دادن به زراعت، باغداری و مالداری در کشور مظلوم ما جستجو کنند. (الله متعال این توفیق را نصیب ایشان بگرداند.)

البته فراموش نباید کرد که ایجاد فضای سبز علاوه بر فواید ذکر شده، از مهمترین فایده های دیگری که دارد از بهترین زیبایی هایی است که با فطرت آدمی هماهنگ بوده، روح را تغذیه و روان آدمی را شاداب و طراوت می بخشد

باید به خاطر داشت که وظیفه ی ما در بهاران با کاشت نهال و ایجاد سبزی تمام نشده بلکه آغاز می باید، و مسؤولیت ما در طول سال این است که از آنچه کاشته ایم درست محافظت نماییم و نهالی که غرس کرده ایم و زرعی را که ایجاد نموده ایم، برای به ثمر رساندن و حفظ آن، زحمت لازم را قبول کنیم و این چیزی است که متأسفانه در جامعه ی ما سخت بدان بی توجهی می شود و رقت بارتر این که نه تنها سرسبزی لازم ایجاد نمی شود، بلکه فضای سبز موروث نسل های قبلی ما بی رحمانه غارت می شود و هر روز بیشتر از گذشته مجرای تنفس برای افراد جامعه تیره تر و دشوارتر می گردد. یقیناً ما سخت نیازمند آنیم که فرهنگ ایجاد و حفظ فضای سبز، هر دو را در کنار هم بیاموزیم و با آن، برای نسل آینده ی خود که بیشتر در معرض این خطر قرار دارند، بزرگترین خدمت را مبذول داریم. و شکی نیست که دولت مردان، فرهنگیان، و سایر اقشار جامعه ی ما هریک در این برابر، مسؤولیت خاص خود شان را دارند. به امید آن روزی که شهری سر سبز و مملو از درخت و گیاه داشته و هوای صاف و پاکیزه را –به جای دود و غبار- تنفس نماییم

څرګندونه مو لاندې وليکئ

ستاسو برېښناليک خوندي دی.


*