وروستي

آیا مسئله رهن (گرو) خانه یا زمین در اسلام جایز است؟

آیا مسئله رهن (گرو) خانه یا زمین در اسلام جایز است؟ آیا مسئله رهن (گرو) خانه یا زمین در اسلام جایز است؟

 آیا مسئله رهن (گرو) خانه یا زمین در اسلام جایز است؟

الحمدلله،

اگر منظور از گروی خانه یا زمین رهن کردنشان باشد، این مسئله در اسلام بنا به شرایطی جایز است:

1-      برای رهن گیرنده جایز نیست از چیزی که به عنوان رهن گرفته استفاده کند؛ زیرا هر قرضی که منفعتی را به دنبال داشته باشد ربا است. ابن قدامة از احمد بن حنبل نقل کرده است که میگفت اگر خانه ای در مقابل قرض به رهن گذاشته شود و رهن گیرنده از آن خانه استفاده کند این ربای محض بشمار میاید. در نتیجه جائز نیست که اگر خانه ای در مقابل نقد به رهن گذاشته شده از آن استفاده شود، مگر اینکه مال رهن، حیوانی سواری یا شیرده باشد که در این صورت در عوض هزینه‌ای که باری رهن صرف می‌کند می‌تواند از آن استفاده کند. از ابوهریره رضی الله عنه روایت است که پیامبر صلی الله علیه و سلم فرمود : (الظهر یرکب بنفقته إذا کان مرهونا، ولبن الدر یشرب بنفقته إذا کان مرهونا، و علی الذی یرکب و یشرب النفقة) (صحیح بخاری : 2512/143/5)، یعنی: “می‌توان از سواری حیوان رهنی و نیز از شیر حیوان رهنی در برابر مخارج آن استفاده کرد، مخارج بر عهده کسی است که از سواری و شیر آن حیوانات استفاده می‌کند”.

2-      اگر چیزی که به رهن گرفته شده قابل زکات باشد مانند پول نقد، طلا، نقره، زمین تجاری، جنس تجاری و غیره، در اینصورت زکات آن مال واجب است و بر گردن مالک آن مال میباشد، یعنی زکات آن مال را باید کسی بدهد که رهن داده است نه کسی که رهن را گرفته است، و در صورتیکه رهن گیرنده اجازه بدهد، رهن دهنده ( یا قرض گیرنده) میتواند زکات آن مال را از خود رهن بدهد، ولی اگر اجازه ندهد باید زکات آن را از اموال دیگر خود بدهد، و یا صبر کند تا اینکه رهن را پس بگیرد و زکات آنرا به ازای سالهای گذشته یکجا بدهد.

در صورتیکه جنس رهن پول نقد، طلا، نقره، و یا اجناس تجاری نباشد زکاتی بر آن واجب نیست

3-    اگر کسیکه منزلش را رهن داده است و بدون اجازه از آن رهن استفاده کند در اینصورت حرام است زیرا پیامبر صلی الله علیه وسلم می فرمایند:  ( کُلُّ الْمُسْلِمِ عَلَی الْمُسْلِمِ حَرَامٌ : دَمُهُ وَمَالُهُ وَعِرْضُهُ ) .رواه مسلم (2564) . یعنی: خون و مال و ناموس هر مسلمانی بر مسلمان دیگر حرام است.

4-    اگر شخص مستاجر به صاحب خانه اجازه استفاده از رهن را داد، و صاحب خانه آن رهن را بعنوان قرض داده بود در اینصورت استفاده آن قرض و منتفع شدن از آن برای صاحب خانه جایز نیست هر چند که به او اجازه داده باشند.

برای جوابهای مشابه می توانید به فتاوای شماره (780) و (105) و (3398) مراجعه کنید.

والله اعلم

وصلی الله وسلم علی محمد و علی آله و اتباعه الی یوم الدین

څرګندونه مو لاندې وليکئ

ستاسو برېښناليک خوندي دی.


*