وروستي

میلادالنبی صلی الله علیه و سلم و نگاهی عادلانه

حامد افغان

اولاً پیرآمون بزرگداشت مولود نبی صلی الله علیه وسلم باید درپرتوی روشنایی علم وعدل سخن گوییم، از این نباید انکار شود که در رابطه به این موضوع اختلاف علماء وجود دارد برخی علمای بزرگ امت آن را در بعضی شرایط مستحب و کار خوب دانسته اند، حتی امام ابن تیمیة که خود بزرگداشت از مولود را بدعت خوانده است، مگر کسیکه بزرگداشت از مولود نمآید عذر آنهارا بیان داشته و به این نظر است که خداوند جل جلاله برای آنان اجر و پاداش میدهد. وی درکتاب اش «اقتضاءصراط المستقیم» نگاشته: برخی مردم بزرگداشت و ارج‌گذاری به میلاد النبی صلی الله علیه وسلم می‌کنند برای آنها اجر و ثواب بزرگ است زیرا که نیت آنها خوب و احترام رسول الله صلی الله علیه وسلم را می‌نمایند قسمی‌که قبلا برای‌تان تذکر دادم که نزد مؤمن حقیقی برخی اعمال بد و برای دیگران خوب است.

تفصیل حکم زادروز پیامبر صلی الله علیه وسلم

و در قسمت دوم در مورد حکم میلاد النبی صلی الله علیه وسلم به نظر من بزرگداشت تحت شرایط خاص روا است. قسمی‌که شخص صرف به خاطر بیان سنت رسول الله صلی الله علیه وسلم وتازه ساختن محبت رسول الله صلی الله علیه وسلم درقلوب مسلمین مقصد باشد و افراط در آن نباشد چون استغاثه و کمک خواستن از رسول الله صلی الله علیه وسلم، در این محافل منکرات ناروا نباشد مانند تجمع زنان و مردان، و نه عقاید خرافاتی در آن باشد چون آمدن رسول الله صلی الله علیه وسلم در بیداری و یا فضیلت فوق العاده، و یا تعیین روزهای معین در آن نباشد.در این طریقه تجلیل از میلاد النبی صلی الله علیه وسلم حرام و بدعت نیست. به اصطلاح علوم فقهی در حکم «المصلحة المرسلة» می‌آید یعنی تحت این شرایط تجلیل مولود یک وسیلهء بیان سیرت النبی صلی الله علیه وسلم و تازه ساختن محبت رسول الله صلی الله علیه وسلم در قلوب مسلمین ذریعه گردیده است.

اگر کسی می‌خواهد از میلادالنبی صلی الله علیه وسلم به صورت مباح و روا بزرگداشت نمآید باید مردم را از نکات ذیل آگاه سازد:

1. بزرگداشت میلاد النبی صلی الله علیه وسلم مبرا از حرام و منکرات عبادت نیست، ونه به نیت عبادت برپا شده است لیکن مقصدصرف یادآوری رویداد فوق العادهء تاریخ میلاد رسول الله صلی الله علیه وسلم است بلند نگهداشتن فواید شرعی بیان سیرت النبی صلی الله علیه وسلم و تازه ساختن محبت رسول الله صلی الله علیه وسلم در قلوب مسلمین.

2. در شریعت سالروز بزرگداشت از میلادالنبی صلی الله علیه وسلم فضیلت ندارد ونه شریعت در مورد آن فضیلت خاص وویژه ی بیان کرده است.

3. در روز مولود سخنرانی و در نظر گرفتن یک سلسله نظریات نادرست و ناروا خلاف شریعت در امور، مثل روزه گرفتن در این روز خیرات و غیره عبادات، قسمیکه در این روز صدقات و خیرات دلیل شرعی ندارد بناء جمع‌آوری پول از مردم به منظور خیرات ناروا، ناروای دیگر است جمع آوری پول صدقه ذلت است و گدایی بناء در صورت عدم اشد ضرورت ناروا است.

در این شرایط برگذاری مولود بدعت نیست و تردید درباره آن کار نادرست .و اگرکسی به این نیت که در بزرگداشت مولود را رد می‌کند که برخی از مردم به صورت گروهی به منظور مولود رسوم ناروا رواج شده است تردید آنها نیز بجا است البته به خاطر جلوگیری از منکرات و ناروا (به طور سدالزرائع) مهم است و این ردکنندگان در تردید نیز نباید افراط کنند آنها باید تحت شرایط عالی برگذاری مولود را واضح و به روابودن آن اعتراف نمآيند.

تحت شرایط بیان شدهءما در فوق سلفیان و مخالفین مطلق بزرگداشت مولود رسول الله صلی الله علیه وسلم نیز در جمعهءاول ربیع الاول در خطبه ها در عربستان سعودی خطیبان در خطبه های خود فضیلت های رسول الله صلی الله علیه وسلم و حقوق ایشان را بر امت بیان می‌کنند و بازهم تجلیل از مولود را رد می‌کنند به سبب رسم های ناروا و افکار نادرست میان مردم را در نظر می‌گیرند و هر خطبه جمعه خود بزرگداشت از مولود است. اما با تفاوتی‌که نامش خطبهءجمعه است نه میلاد انبی صلی الله علیه وسلم یا بطور مثال برخی علمای عرب کتاب های وعظ نوشته کرده اند مانند شیخ عثیمین: مجالس ماه رمضان، در این تاریخ هفدهم وبیستم جنگ های بدر و فتح مکه یادآوری شده و شیخ نوشته است، که این دروس را امامان هرسال باید در مساجد برای مردم بیان نمایند و می‌افزاید که در این اجر و ثواب بزرگ است و در سعودی در اکثر مساجد در روزهای مشخص این دو روز بزرگ تاریخ اسلام هر سال بزرگداشت می‌گردد و هیچ‌کس بدعت نمی‌پندارد به خاطریکه این کار عبادت شمرده نمی‌شود بلکه فقط یادآوری و بزرگداشت از دو روز تاریخ اسلامی یادآوری مهم و مفید است و به همین‌طور بزرگداشت از مولود نبوی صلی الله علیه وسلم هم کار روا و مفیداست.

فشرده‌ی بحث

از این موضوع خلاصه و نتیجه چنین برداشت شد که روا و ناروا دانستن مطلق بزرگداشت از مولود قابل قبول نیست، و یا مبنای علمی ندارد. اما بزرگداشت مولود را از دو دیدگاه می‌بینیم یکی آنکه تحت شرایط ذکرشده در بالابرابر باشد رسم و رواج های ناروا در آن نباشد به نیت عبادت هم نباشد به منظور بزرگداشت و استفاده از یک رویداد مهم تاریخ مقصد بیان سیرت رسول الله صلی الله علیه و تازه ساختن محبت رسول الله در قلوب مردم باشد این نوع بزرگداشت از مولود مباح و روا است زیرا کار ثواب است. و نوع دوم بزرگداشت از مولود مانندی که در هند، پاکستان، بنگلدیش و افغانستان برخی از مردم بزرگداشت می‌کنند. ایشان بر علاوه میلاد النبی دیگر امور ناروا و رسم و رواج های ناروا و امور آشکار خلاف شریعت را انجام می‌دهند و این طریقهء نادرست و بدعت است و رد کردن و بدعت دانستن آن حتمی است.

توصيه

قسمی‌که قبلاً تذکر دادیم بزرگداشت از مولود یک موضوع اختلافی است و متأسفانه حالا گپ همین موضوعات اختلافی به جار و جنجال ها کشیده است.بناء هر دو طرف مخالف توصیه می‌شود که در قبال این موضوع از عدالت و انصاف کار بگیرند. اگر کسی بزرگداشت از مولود نماید باید تحت شرایط ذکرشدهء بالا و طریقهءشریعت باشد و اگر کسی در مخالفت است آنهم باید از افراطت و جبهه‌گیری حداقل پائین بیآید. اگر در تردید است و بزرگداشت نمی‌کند افراط هم ننماید.مناقشه و منازعه در همچو موضوعات سبب تفرقه واختلاف بین مسلمانان جرم بزرگ و گناهءکبیره است یگانه راه نجات جان ازاین گناه کبیره نجات وجود از افراط و پیروی از عدل و انصاف است.

څرګندونه مو لاندې وليکئ

ستاسو برېښناليک خوندي دی.


*