وروستي

دعوت و پیوند آن با عقیده

کریمیدعوت و پیوند آن با عقیده

نویسنده : محمود کریمی
دعوت واژه ای عربی از ریشه “دعا ” ” یدعو” به معنی فراخواندن، به کمک طلبیدن و ندا کردن کسی یا چیزی به منظور متمایل ساختن و جلب نمودن اوست.چون دعوت ما نوع خاصی از فراخوانی برای متمایل ساختن انسا ن ها در جهت گرایش و گزینش عقیده و فکری ویژه است که اساس زندگی فردی و اجتماعی انسان بر آن بنا می شود ، باید پسوندی به این کلمه بیفزایم تا منظور ما از آن را برای مخاطبین روشن نماید .حال اگر پسوند “اسلامی ” و یا “دینی ” را به کلمه دعوت اضافه کنیم معنای آن فراخوانی مردم به سوی اسلام و دین می شود تا در نهایت بدان بگروند .
یکی از اصلی ترین وظا یف انبیاء و پیا مبران الهی دعوت مردم بسوی خدا و دین اسلام بوده است. خداوند متعال از زبان نوح علیه السلام می فرماید: * قَالَ رَبِّ إِنِی دَعَوْتُ قَوْمِی لَیْلًا وَنَهَارًا *”

نوح گفت :پروردگارا ! من قوم خود را شب و روز (به سوی ایمان به تو) فراخوانده ام./نوح/۵
دعوت از منظر قرآن کاری است بر پایه استدلال و متکی به برهان همراه عاطفه و احساس و نیازمند طرفی که به سوی آن فراخوانده شود.بنابراین گفته شده دعوت یک گفتگوی دو طر فه (دیالوگ ) به نیکو ترین و بهترین شکل است.
خداوند متعال دراین باره فر موده است: * ادْعُ إِلَى سَبِیلِ رَبِکَ بِالْحِکْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُمْ بِالَتِی هِیَ أَحْسَنُ إِنَرَبَکَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنْ ضَلَ عَنْ سَبِیلِهِ وَهُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِینَ *(ای پیغمبر) مردمان را با سخنان استوار و ا ندرزهای نیکو و زیبا به راه پروردگارت فراخوان ،و با ایشان به شیوه هر چه نیکوتر و بهتر گفتگو کن/.نحل/۱۲۵
دعوت تنها تئوری محض نیست ،بلکه علم و عمل است  .یعنی داعی باید ارکان بینش و عقیده صحیح را شناخته و خود در زندگی فردی و خانوادگی آن اصول را عملی کرده باشد . به بیانی دیگر التزام درونی وبیرونی داعی به اصول عقیده در جامعه کاملا هویدا باشد ،همچنین بعد از اینکه دلسوزیش برای جامعه محرز شد ،آنگاه به تصحیح بینش وعقیده و تفکرات جامعه خود بپردازد.
پیامبران و همراهان ایشان الگوهای دعوت الهی در نشر دین و عمل به آن هستند که خداوند درباره حضرت ابراهیم (علیه السلام)می فرماید: * قَدْ کَانَتْ لَکُمْ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ فِی إِبْرَاهِیمَ وَالَذِینَ مَعَهُ إِذْ قَالُوا لِقَوْمِهِمْ إِنَا بُرَآءُ مِنْکُمْ وَمِمَا تَعْبُدُونَمِنْ دُونِ اللَهِ *(دررفتار وکردار)ابراهیم وکسانی که بدو گرویده بودند،الگوی خوبی برای شما است ،بدانگاه که به قوم خود گفتند:ما از شما که به غیر خدا را می پرستید بیزار وگریزانیم/.ممتحنه/۴
و یا در باره حضرت محمد صلی الله وعلیه وسلم می فرماید: * لَقَدْ کَانَ لَکُمْ فِی رَسُولِ اللَهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ * سرمشق و الگوی زیبای در(شیوه پندار و گفتار و کردار)پیغمبرخدا برای شما است/.احزابّ/۲۱
پیامبر اسلام صلی الله علیه وسلم در آموزش بینش و تصحیح عقاید جامعه ی صدر اسلام آن گونه که از طرف خداوند به او امر شده بود به عنوان یک معلم وظیفه خود را به بهترین شکل انجام داد ،و در عمل به آن پیشگام، و اسوه حسنه بودند . بر این ا ساس صحابه گرانقدر خود را نیز تربیت فرمودند.در نتیجه کسانی که به ایشان ایمان آوردند .الگوهای بارز از ایمان به عقاید قرآنی و عاملانی خستگی ناپذیر به این باورها بودند.خداوند متعال در میدان دین داری ،ایمان دار بی عمل را مورد سرزنش قرار داده و رزمنده دعوتگری را که در صف و میدان عمل جای دارد ستایش نموده است و درباره آنان می فرماید :
یَاأَیُهَا الَذِینَ آمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ مَا لَا تَفْعَلُونَ ( ۲)کَبُرَ مَقْتًا عِنْدَ اللَهِ أَنْ تَقُولُوا مَا لَا تَفْعَلُونَ (۳۳ )إِنَ اللَهَ یُحِبُ الَذِینَ یُقَاتِلُونَ فِی سَبِیلِهِ صَفًا کَأَنَهُمْ بُنْیَانٌ مَرْصُوصٌ (۴)ای مومنان !چرا سخنی را (به دیگران ) می گویید که خودتان برابر آن عمل نمی کنید ؟ اگر سخنی را بگویید و خودتان برابر آن عمل نکنید ، موجب کینه وخشم عظیم خدا می گردد، خداوند کسانی را دوست می دارد که در راه او متحد و یکپارچه در خط و صف واحدی می رزمند، انگار دیوار سربی بزرگی هستند/.صف//۴ ،۳ ،۲
کار و عمل در میدان دعوت برای نشر تفکرات دینی صورت می گیرد ،لذا باید دعوت اسلامی اصول و روشهای خود را از منابع اصیل اسلامی یعنی قرآن و سنت اخذ کند و هدفش را تثبیت و تصحیح بینش و عقیده انسان قرار دهد، اصول عقیده اساس دین است. و عدول و انحراف از اصول و مبانی و مبادی عقیده ضلالت و گمراهی را بدنبال دارد.
خداوند تعالی در این باره می فرماید *: یَاأَیُهَا الَذِینَ آمَنُوا آمِنُوا بِاللَهِ وَرَسُولِهِ وَالْکِتَابِّ الَذِی نَزَلَ عَلَى رَسُولِهِ وَالْکِتَابِّ الَذِی أَنْزَلَ مِنْ قَبْلُ وَمَنْ یَکْفُرْ بِاللَهِ وَمَلَائِکَتِهِ وَکُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْیَوْمِ الْآخِرِ فَقَدْ ضَلَ ضَلَالًا بَعِیدًا ( ۱۳۶)ای کسانی که ایمان آورده اید ! به خداو پیغمبرش (محمد ) و کتابی که بر پیغمبر نازل کرده است (و قرآن نام دارد) و بهکتابهای که پیش از قرآن نازل نموده است ،ایمان بیاورید .هرکس به خدا  و فرشتگان و کتابهای خداوند و پیغمبرانش و روز رستاخیز کافر شود(و یکی از اینها را نپذیرد) واقعا در گمراهی دور و خواری افتاده است/نساء/۱۳۶

باور به این عقیده خالص توحیدی ،قلوبّ دعوتگران را منور کرده و ، آنان را بسوی نور (راه راست ) راهنمایی می کند و توان هدایت دیگران را نیز به ایشان می بخشد ،زیرا تنها عقیده صحیح هدایتگر است و اعمال و اقوال صحیح و مقبول از آن منتج می شود .آنچه باطل باشد نتیجه و ثمرش نیز باطل است . خدا وند تعالی در این باره می فرماید*:*: وَلَقَدْ أُوحِیَ إِلَیْکَ وَإِلَى الَذِینَ مِنْ قَبْلِکَ لَئِنْ أَشْرَکْتَ لَیَحْبَطَنَ عَمَلُکَ وَلَتَکُونَنَ مِنَ الْخَاسِرِینَ (۶۵ )بَلِ اللَهَ فَاعْبُدْ وَکُنْ مِنَ الشَاکِرِینَ (۶۶) به تو وبه یکایک پیغمبران پیش از تو وحی شده است که اگر شرک ورزی کردارت (باطل وبی پاداش گردد و )هیچ نابود می شود ، واز زیانکاران خواهی بود؛پس در این صورت تنها خدا را بپرست واز زمره ی سپاسگزاران باش/.زمر/۶۵؛۶۶

“دعوت الهی “دعوتی است که بشر را بسوی سعادت و سلامت دنیوی و اخروی فرا می خواند،و برای نیل به این هدف مردم را به زور وادار به پذیرش دین خدا نمی کند بلکه فطرت و عقل انسانها را با اندرزهای نیکو و حکیمانه و دعوت به تفکر در آیات خداوند مورد خطاب قرار می دهد و انسان را به سوی اسلام بعنوان آخرین شریعت آسمانی فرار می خواند. این روش دعوت به قبول دین اسلام بوسیله بینش و دانایی مسیری است که پیغمبر اسلام و پیروانش آن را طی کردند و در قرآن نیز بدان سفارش شده است.خداوند متعال در این باره می فرماید: * قُلْ هَذِهِ سَبِیلِی أَدْعُو إِلَى اللَهِ عَلَى بَصِیرَةٍ أَنَا وَمَنِ اتَبَعَنِی وَسُبْحَانَ اللَهِ وَ مَا أَنَا مِنَ الْمُشْرِکِینَ ( ۱۰۸)بگو این راه من است،من و پیروانم با بصیرت بسوی خدا دعوت می کنیم .خدا پاک است ومن از مشرکین نیستم.

وَاللَهُ غَالِبٌ عَلَى أَمْرِهِ وَلَکِنَ أَکْثَرَ النَاسِ لَا یَعْلَمُونَ/یوسف/۲۱
خدا بر کارخود چیره ومسلط است ،ولی بیشتر مردم نمی دانند

څرګندونه مو لاندې وليکئ

ستاسو برېښناليک خوندي دی.


*