وروستي

آیا تهدید شوهر به طلاق زن که به انجام عملی معلق شده باشد، واقع می شود؟

آیا تهدید شوهر به طلاق زن که به انجام عملی معلق شده باشد، واقع می شود؟ آیا تهدید شوهر به طلاق زن که به انجام عملی معلق شده باشد، واقع می شود؟

من زنی هستم که 4 ساله ازدواج کرده ام و با شوهرم زیاد دعوا میکنم یکبار شوهرم بهم گفت 3 طلاقت بیفتد اگر بار دیگر به نیت قهر کردن از خونه خارج شی بعد از اون ماجرا من جند بار دیگه قهر کردم می خواستم ببینم آیا طلاق من افتاده یا نه؟ 1 طلاق محسوب می شود یا 3 طلاق؟ در ضمن شوهرم پیش قاضی از ترس مهریه قسم می خورد که این لفظ رو بکار نبرده در حالیکه پیش خودم می گوید همون لفظ 3 طلاق رو بکار میبرد تو رو خدا منو راهنمایی کنید من باید چکار کنم؟ لطفا سریعا جوابم رو بدهید؟ به نظر شما من ازش جدا بشم یا نه؟

الحمدلله،

اگر چنانکه در سوال بدان اشاره شد و شوهر شما بیرون رفتن شما را به نیت قهر به طلاق معلق کرده باشد و شما به نیت قهر از منزل خارج شده باشید پس بدون شک طلاق رخ داده است، و شما باید از همخوابگی با وی کناره بگیرید زیرا نزدیکی شما با هم حرام است.

در حقیقت این نوع از طلاق را طلاق معلق گویند و آن طلاقی است که مرد وقوع طلاق را به شرطی معلق کرده باشد مانند اینکه به همسرش بگوید : اگر به فلان مکان رفتی تو را طلاق داده‌ام. و حکم این طلاق این است که اگر مرد هنگام تحقق شرط، نیت طلاق را داشته باشد، طلاق واقع می‌شود. و اگر قصد تشویق بر انجام یا ترک کاری یا مانند آنرا داشته باشد، این نوع طلاق سوگند به حساب می‌آید و اگر چیزی را که بر آن سوگند خورده، واقع نشد بر او چیز واجب نمی‌گردد و اگر آن چیز واقع شد کفاره سوگند بر او واجب می‌شود.

اما با توجه به اینکه شوهر شما متاسفانه به یک لفظ ” سه طلاق” استفاده کرده است، بر طبق رای برخی از علما شما حق رجعت نیز ندارید و برای بازگشت لازمست با میل و اراده خود با شخص دیگری ازدواج کنید بعد آن مرد از روی اختیار ( نه اینکه قبلا چنین قرار گذاشته باشید که بعد از نکاح زن را طلاق دهد) زنش را طلاق دهد، بعد او می تواند نزد شوهر اولش بازگردد.

ولی برخی دیگر از علما گفته اند که فقط یک طلاق محسوب می شود و زن پس از پایان عده خود (اگر در مدت عده زن شوهر هنوز زن را نزد خود بازنگردانده باشد) می تواند با نکاح جدید نزد شوهرش باز گرددو بنظر می رسد این رای صحیحتر باشد، در این مورد شیخ ابن باز رحمه الله می گوید:

” در این که مرد زنش را سه طلاق یکجا بدهد تفصیل است: یکی این که سه طلاق را در زمان اوقات متعددی، می دهد و در عدّت یا بعد از اتمام عدّت با نکاح جدید رجوع کند، سپس برای بار دوم طلاقش می دهد و در عدّت و یا با نکاح جدید بعد از پایان عدت رجوع می کند، سپس طلاق سوم را می دهد که با دادن طلاق سوم زن بر او حرام   می شود؛ مگر آن که شوهری دیگر بگیرد و شوهر دوم بعد از آمیزش او را طلاق دهد؛ اما به شرط آن که نکاح از روی میل و رغبت باشد.

 چون الله تعالی می فرماید:« فَإِنْ طَلَّقَهَا فَلا تَحِلُّ لَهُ مِنْ بَعْدُ حَتَّی تَنْکِحَ زَوْجًا غَیْرَهُ » [بقره: 230]

«اگر زن را طلاق داد برایش حلال نیست؛ مگر آن که با شوهری دیگر ازدواج کند»

 علما بر این اجماع کرده اند، و صورت های دیگری به این صورت نزد عموم اهل علم ملحق می شود از آن جمله اینکه به زنش بگوید تو طلاقی، تو طلاقی، تو طلاقی و در این صورتها نظرش تأکید یا فهمیدن نباشد و از آن جمله این که بگوید: تو طلاقی و  طلاقی و طلاقی و امثال این در همه ی این صورتها هر سه طلاق واقع می شوند و رجوع برای مرد حلال نیست؛ مگر آن که زن با شوهری دیگر ازدواج کند و ازدواج از روی علاقه و به دلخواه باشد و شوهر دوم با او آمیزش کند و سپس طلاقش دهد.

همچنین عایشه رضی الله عنها روایت می کند: زن رفاعة القرظی که شوهرش او را طلاق قطعی و مغلّظه داده بود با عبدالرحمن بن زبیر ازدواج کرد و به پیامبر صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ گفت: که عبدالرحمن با او آمیزش نکرده است؛ پیامبر صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ به او گفت:« أَتُرِیدِینَ أَنْ تَرْجِعِی إِلَی رِفَاعَةَ لَا حَتَّی تَذُوقِی عُسَیْلَتَهُ وَیَذُوقَ عُسَیْلَتَکِ »

« آیا می خواهی دوباره نزد رفاعه برگردی؟ نه مگر آن که تو و او (عبدالرحمن ) همبستر شوید » بخاری(2639)،مسلم(1433)

از صورتهای طلاق ثلاث یکی این است که مرد سه طلاق را در یک جمله بدهد. مثلاً بگوید تو سه طلاق هستی. در این صورت، جمهور علما می گویند: هر سه طلاق واقع می شود و زن بر شوهرش حرام می گردد؛ مگر آن که بعد از ازدواج با شوهری دیگر نزد او برگردد. جمهور از آیه ی مذکور دلیل می گیرند و از این که عمر بن خطاب رَضِیَ اللَّهُ عَنْهُ سه طلاق را سه تا حساب می کرد.

 گروهی دیگر از علما گفته اند که: یک طلاق به شمار می آید و شوهر در دوران عدّت  می تواند رجوع کند و اگر عدّت تمام شد با نکاح جدید می توان رجوع کند، و از حدیثی استدلال کرده اند که در صحیح مسلم از ابن عباس رضی الله عنهما روایت شده است که گفت: «کَانَ الطَّلَاقُ عَلَی عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ وَأَبِی بَکْرٍ رضی الله عنه وَسَنَتَیْنِ مِنْ خِلَافَةِ عُمَرَ رضی الله عنه طَلَاقُ الثَّلَاثِ وَاحِدَةً فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رضی الله عنه: إِنَّ النَّاسَ قَدْ اسْتَعْجَلُوا فِی أَمْرٍ قَدْ کَانَتْ لَهُمْ فِیهِ أَنَاةٌ، فَلَوْ أَمْضَیْنَاهُ عَلَیْهِمْ، فَأَمْضَاهُ عَلَیْهِمْ» مسلم(1472)

« طلاق در زمان رسول الله صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ و دوران ابوبکررَضِیَ اللَّهُ عَنْهُ و تا دو سال در زمان خلافت عمررَضِیَ اللَّهُ عَنْهُ به همین صورت بود که سه طلاق یکی بشمار می آمد، آنگاه عمررَضِیَ اللَّهُ عَنْهُ  گفت: مردم در کاری  شتاب می ورزند که به آن ها مهلت داده شده است. اگر طلاق را واقع کنیم بهتر است، آنگاه بر آنان طلاق را واقع کرد.»

  در روایتی دیگر در مسلم آمده است که ابوالصهباء  به ابن عباس رضی الله عنهما گفت: آیا در زمان پیامبرصَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ و دوران ابوبکر و دو سال از زمان خلافت عمر سه طلاق یکی به حساب نمی آمد؟ ابن عباس رَضِیَ اللَّهُ عَنْهُ گفت: بله و همچنین از حدیثی استدلال کرده اند که امام احمد در مسند با سند جیّد از ابن عباس روایت کرده است: که ابا رکانه همسرش را سه طلاق داد و سپس ناراحت و غمگین شد؛ آنگاه پیامبر صلی الله علیه وسلم همسرش را به او بازگرداند و گفت: یک طلاق به شمار می آید.

آنها این حدیث سابق را بر این حمل کرده اند که دادن سه طلاق با یک کلمه یکی به شمار می آید، تا بین این دو حدیث و آیه کریمه ی مذکور جمع شود، نظر ابن عباس در روایت صحیحی که از او نقل شده همین است و در روایتی دیگر از او نقل شده که قول اکثریت را پذیرفته است و از علی و عبدالرحمن ابن عوف  و زبیر بن عوام رضی الله عنهم روایت شده که آنها سه طلاق با یک کلمه را یک طلاق حساب می کردند. از تابعین محمد بن اسحاق صاحب سیرت و گروهی از علمای متقدمین و متأخرین بر همین عقیده هستند. شیخ الاسلام ابن تیمیه و شاگردش ابن قیمّ رحمۀ الله علیهما همین قول را گفته اند و ما به همین فتوا می دهیم چون به همه ی نصوص عمل می شود و برای مسلمین آسانتر و بهتر است.

اما مسأله دوم: این که شوهر به همسرش بگوید: برو پیش خانواده ات. پاسخ این است: اگر منظور شوهر با گفتن این جمله طلاق باشد یک طلاق واقع می شود و می تواند در زمان عدّه رجوع کند و اگر عدّه ی زن تمام شده با نکاح جدید رجوع کند. اما اگر منظورش طلاق نباشد چیزی بر او واقع نمی گردد و زنش همچنان زن اوست، چون این جمله و امثال آن از کنایات طلاق به شمار می آیند و با کلمات کنایه طلاق واقع نمی شود؛ مگر آنکه نیت فرد همین باشد؛ چون کعب بن مالک انصاری وقتی دستور داده شد که از زنش کناره گیری کند به زنش گفت: (به خانواده ات بپیوند)؛ اما طلاق واقع نشد، چون منظور او طلاق نبود و بلکه او می خواست تا زنش پیش خانواده اش بماند تا زمانی که الله تعالی در مورد او و دو همراهش دستور می دهد؛ چون او به غزوه ی تبوک نرفته بود، که داستانش در کتابهای سیرت معروف است. بخاری (4418) مسلم (2769)

 همچنین در تفسیر(وَعَلَی الثَّلَاثَةِ الَّذِینَ خُلِّفُوا)[توبه:118] داستان کعب و همراهانش ذکر شده است.

از الله تعالی می خواهم که به من و شما و سایر برادرانمان بینش و آگاهی در دین و پایداری بر آن را عطا نماید و از فتنه های گمراه کننده ما را در امان بدارد.بی گمان او شنوا و نزدیک است. والسلام علیکم و رحمة الله و برکاته.” شیخ ابن باز- مجموع فتاوای ومقالات متنوعة[21/379]

بنابراین بر طبق رای راجح سه طلاق در یک لفظ نیز یک طلاق محسوب می شود و شما باید از شوهرتان کناره بگیرید تا اینکه عده خود را تمام می کنید بعد اگر شوهر در مدت عده شما را بازنگرداند، بایستی دوباره نکاح جدید بین شما بسته شود.البته در مدت عده شما می توانید در خانه شوهرتان بمانید ولی حق جماع ندارید، آنچه بر زنی که در عده طلاق رجعی به سر می‌برد واجب است:

بر چنین زنی واجب است که تا پایان عده‌اش در خانه شوهر بماند و برایش جایز نیست که از آنجا خارج شود و شوهر هم حق بیرون کردن او را ندارد، به دلیل فرموده خداوند متعال :

) یَا أَیُّهَا النَّبِیُّ إِذَا طَلَّقْتُمْ النِّسَاءَ فَطَلِّقُوهُنَّ لِعِدَّتِهِنَّ وَ أَحْصُوا الْعِدَّةَ وَاتَّقُوا اللَّهَ رَبَّکُمْ لاَتُخْرِجُوهُنَّ مِنْ بُیُوتِهِنَّ وَ لاَیَخْرُجْنَ إِلاَّ أَنْ یَأْتِینَ بِفَاحِشَةٍ مُبَیِّنَةٍ )  (طلاق : 1)

«ای پیامبر وقتی که خواستید زنان را طلاق دهید، آنان را در وقت فرارسیدن عده طلاق دهید، و حساب عده را نگه دارید، و از خدا که پروردگار شما است، بترسید و پرهیزگاری کنید، و زنان را ازخانه‌هایشان بیرون نکنید و زنان هم بیرون نروند. مگر اینکه زنان کار پلشت و زشت آشکاری انجام دهند».

والله اعلم

وصلی الله وسلم علی محمد و علی آله و اتباعه الی یوم الدین

څرګندونه مو لاندې وليکئ

ستاسو برېښناليک خوندي دی.


*