وروستي

آیا کسی که نماز نمی خواند را میتوان به تعیین تکفیر کرد؟

آیا کسی که نماز نمی خواند را میتوان به تعیین تکفیر کرد؟ اگر موحد هم باشد و به خدا و رسول خدا (صلی الله علیه و سلم) واسلام هم اعتقاد داشته باشد نماز نخواند چطور؟

لطفا دلایل را با قران و سنت و رای علمای چهار مذهب و علمایان دیگر ذکر کنید؟عده ای میگویند تا حالا هیچ عالمی تارک الصلاه (کسی که نماز نمیخواند) را به تعیین تکفیر نکرده اند؟

الحمدلله،

کسانی که می گویند: هیچ عالمی تارک الصلاة (کسی که نماز نمیخواند) را به تعیین تکفیر نکرده اند؟ این سخن نادرست است، بلکه آندسته از اهل علم که ترک نماز را موجب کفر اکبر و از نواقض اسلام دانسته اند، تارک نماز را به طور مطلق  و معین کافر می دانند، یعنی بطور معین او را تکفیر کرده اند و لذا حکم به فسخ نکاح او داده اند، و گفته اند که از او ارث گرفته نمی شود و به او میراث داده نخواهد شد، و نباید در قبرستان مسلمین دفن شود و همچنین خواندن نماز جنازه بر او جائز نیست، و خوردن ذبیحه او حلال نیست و  دیگر احکامی که با ارتداد یک نفر جاری میگردد را بر او تطبیق داده اند.. و مسلما این احکام جز برای حالتی که شخص بطور معین تکفیر نشده باشد جاری نمی گردد.

بنابراین این بستگی دارد که آیا ترک نماز کفر اکبر است یا خیر؟ یعنی باید ابتدا مشخص کنیم که از بین اقوال علما در مورد حکم ترک نماز، کدام رأی راجح تر است؛ هرگاه رأی آندسته از اهل علم را پذیرفتیم که ترک عمدی نماز موجب کفر اکبر است، در آنصورت تارک نماز – اگر توبه نکند و به خواندن نماز روی نیاورد – بصورت معین تکفیر خواهد شد.

اما علمای اسلام از دیرباز در مورد حکم ترک نماز و اینکه آیا ترک نماز موجب ارتداد است یا خیر؟ اختلاف نظر دارند و در این خصوص دو رای عمده وجود دارد:

1- عده ای از علماء فرموده اند که ترک عمدی نماز کفر است گرچه شخص تنها در پاره‌ای اوقات آنرا ترک کند و یا منکر وجوب آن هم نشود و بخاطر تنبلی نماز نخواند، و لذا تارک نماز اگر توبه نکند او کافر خواهد شد. او را بطور معین تکفیر می کنند، حتی اگر موحد باشد و تمامی احکام اسلامی را انجام دهد باز او را کافر دانسته اند. و این قول مشهور امام احمد بن حنبل اینست، و قول اکثر اصحاب پیامبر صلی الله علیه و سلم نیز همین هست، بدلیل اینکه پیامبر صلی الله علیه و سلم فرموده است: «إن بین الرجل وبین الشرک والکفر ترک الصلاة» (روایت مسلم).

 یعنی: بدرستیکه بین یک شخص و شرک و کفر، ترک کردن نماز هست.

و فرمودند: العهد الّذِی بَینَنَا وَ بَینَهُم الصّلاَةُ فَمَن تَرَکَهَا فَقَد کَفَرَ». نسائی (463).

«وجه تمایز ما و آنها (کفر و مشرکین) نماز است، پس هر کس که آن را ترک کند کافر می‌شود».

و احادیث دیگری که در این زمینه روایت شده‌اند…

2- عده ای دیگر از علما فرموده اند که اگر کسی نمازش را عمدا ترک کند – بشرطیکه منکر واجب بودن نماز بر خد یا دیگران نباشد – او کافر نخواهد شد، ولی او را فاسق دانسته و گفته اند گناه او از زناکار نیز بیشتر است، و امام ابو حنیفه میگوید باید زندانی شود تا اینکه نماز را بخواند، ولی امام مالک و شافعی میگویند قاضی شرع از وی می خواهد که نماز بخواند و اگر سرپیچی کرد او کشته می شود، ولی هیچیک وی را تکفیر نمی کنند. این گروه از علما به حدیث زیر استناد می کنند: از عباده بن صامت رضی الله عنه روایت است: از پیامبر صلی الله علیه وسلم شنیدم که فرمود: «خمس صلوات کتبهن الله علی العباد، من أتی بهن لم یضیع منهن شیئا استخفافا بحقهن کان له عندالله عهد أن یدخله الجنة، و من لم یأت بهن فلیس له عندالله عهد، إن شاء عذبه و إن شاء غفرله». ترمذی (421).

یعنی: «پنج نماز است که خداوند بر بندگان خود واجب کرده است، هر کس آنها را بجای بیاورد و با سبک شمردن چیزی از آنها را ضایع نکند، خداوند عهد کرده است که او را وارد بهشت کند و هر کس از ادای آنها سرباز زند، خداوند هیچ تعهدی نسبت به او ندارد؛ اگر خواست او را عذاب می‌دهد و اگر خواست او را می‌بخشد».

و گفته اند: پیامبر صلی الله علیه وسلم در این حدیث فرجام اشخاص تارک الصلاه را به مشیّت الهی واگذار کرده است و از این نکته می‌فهمیم که حکم ترک نماز پایین‌تر از حکم کفر و شرک است.همچنین آنها احادیث کفر بودن تارک نماز را به کفر اصغر تأویل می کنند.

خلاصه اینکه: اگر رأی علمای گروه اول را بپذیریم، آنگاه تارک نماز بطور معین تکفیر می شود و بعنوان یک فرد مرتد محسوب شده و بر او احکام و حد ارتداد جاری می گردد.

اما برای آنکه با مناقشه این دو گروه از علما در مورد حکم تارک نماز آشنا شویم و دلائل آنها را بدانیم، می توانید به فتوای (4374) و (1479) و (1483) و (1485) و (1481) و (1477) مراجعه کنید.

والله اعلم

وصلی الله وسلم علی محمد وعلی آله وأصحابه والتابعین لهم بإحسان إلی یوم الدین

څرګندونه مو لاندې وليکئ

ستاسو برېښناليک خوندي دی.


*